Investeer in leeskracht, niet in belastingdruk

Open brief van de Belgische Boekensector aan de politiek

Aan:

De heer Bart De Wever, Eerste Minister van België
De heer Vincent Van Peteghem, Vice-eersteminister en Federaal Minister van Begroting, belast met Administratieve Vereenvoudiging
De heer Jan Jambon, Vice-Eerste Minister en Federaal Minister van Financiën en Pensioenen
Monsieur David Clarinval, Vice-Premier Ministre et Ministre de l’Emploi, de l’Économie et de l’Agriculture
Madame Vanessa Matz, ministre de l’Action et de la Modernisation publiques, chargée des Entreprises publiques, de la Fonction publique, du Numérique et de la Gestion immobilière de l’État
Mevrouw Caroline Gennez, Vlaams Minister van Welzijn, Armoedebestrijding, Cultuur en Gelijke Kansen
Mevrouw Zuhal Demir, Vlaams Minister van Onderwijs, Justitie en Werk
Madame Élisabeth Degryse, Ministre-Présidente de la Fédération Wallonie-Bruxelles (Budget, Enseignement supérieur, Culture, Relations internationales et intrafrancophones)
Madame Valérie Glatigny, 1ʳᵉ Vice-Présidente et Ministre de l’Éducation et de l’Enseignement de promotion sociale (et promotion de Bruxelles)
Mevrouw Valérie Van Peel, Voorzitter van N-VA
De heer Sammy Mahdi, Voorzitter van CD&V
Monsieur Georges-Louis Bouchez, Président du MR
De heer Conner Rousseau, Voorzitter van Vooruit
Monsieur Yvan Verougstraete, Président des Engagés

Brussel 31 oktober 2025,

Geachte Premier, Geachte ministers, Geachte partijvoorzitters,

De verschillende regeringen staan voor een immense uitdaging: het begrotingstekort dichten en tegelijk een beleid voeren dat inzet op kennis, innovatie, werkgelegenheid en koopkracht. Maar precies die ambities dreigen ondermijnd te worden als één maatregel zou overwogen worden: een verhoging van de btw op boeken van 6% naar 9%.

“Wie zegt te investeren in kennis en gelijke kansen, kan niet tegelijk boeken duurder maken.”

In een kenniseconomie is lezen geen luxe, maar een voorwaarde voor vooruitgang. Boeken belasten is de verkeerde hefboom voor wie de samenleving sterker en slimmer wil maken.
Wie vandaag het gat in de begroting wil vullen met een belasting op boeken, vergroot morgen de kloof in de samenleving en ziet de economische maar ook maatschappelijke kost over het hoofd.

“Een kleine opbrengst voor de staatskas,
een grote impact en kost op en voor de sector én de samenleving.”

Op basis van de huidige verkoopcijfers zou een btw-verhoging naar 9% op algemene én educatieve boeken jaarlijks maximaal 21 miljoen euro (13 miljoen voor de Nederlandstalige markt en 8 voor de Franstalige) extra opleveren, maar wel leiden (volgens Nederlands onderzoek) tot 9% minder boekenverkoop, omgerekend zo’n 2,2 miljoen minder verkochte boeken. Dat betekent honderden verloren jobs in een ecosysteem dat nu al zwaar onder druk staat door stijgende kosten en buitenlandse concurrentie.

“Een verhoging van de btw is geen begrotings- maar een ontlezingsmaatregel.”

De maatschappelijke kost ligt nog vele malen hoger: niet alleen het verlies aan jobs, maar ook de verder dalende leesvaardigheid en toenemende ongelijkheid. Een extrapolatie van een berekening door PwC in Nederland levert voor Vlaanderen 425 miljoen euro kosten op. Elk jaar, structureel. Dat is een conservatieve schatting, want enkel directe effecten worden meegerekend. Een verhoging van de BTW leidt bovendien tot minder toegang voor kinderen en scholen (die niet BTW-plichtig zijn en dus geen BTW recupereren), verminderde leesvaardigheid en kansengelijkheid en een lagere impact van leesbevorderingsprogramma’s zoals bijvoorbeeld Boekstart, maar ook een lager vertrouwen in politiek en maatschappij. Een beleid dat lezen duurder maakt, ondermijnt daarmee zijn eigen doelstellingen van kennisspreiding, werkgelegenheid en koopkracht. Het is met andere woorden een maatregel die financieel niet bijdraagt maar exponentieel net veel kost aan sector maar vooral aan de samenleving.

De cijfers over begrijpend lezen (PIRLS 2021) en de PISA-resultaten (2022) tonen aan dat België (Vlaanderen nog meer dan Wallonië) in snel tempo terrein verliest. De gemiddelde score voor Vlaanderen van 511 op de PIRLS-schaal (‘Progress in International Reading Literacy Study’) ligt fors lager dan die van bijna alle EU-15-landen die we als relevante vergelijkingsbasis zien.
Ook in de PISA-resultaten doet België het steeds slechter. We gingen van 500 naar 479, wat slechts drie punten boven het OESO gemiddelde ligt. Een negatieve trend waarvan we vermoeden dat die zal doorgezet worden in de nieuwe cijfers.

Met een hoger BTW-tarief zou België bovendien tot de hoogste categorie in Europa behoren. Sterker nog, sommige Europese landen (Ierland, Denemarken, Tsjechië) schaften de BTW op boeken af wegens directe economische schade en dalende leesniveaus.

“Investeer in leeskracht, niet in belastingdruk”

De Vlaamse en Franstalige uitgevers, boekhandels én auteurs vragen de regering geen uitzonderingspositie, maar consequentie in beleid. Wie zegt te investeren in onderwijs, economie, werk en innovatie, kan niet tegelijk de toegang tot kennis zwaarder belasten en dus een BTW-verhoging doorvoeren op kennisproducten. De Europese richtlijn 2022/542

laat zelfs een btw-verlaging tot 0% toe op alle vormen van boeken (papieren, e- en audioboeken) — een maatregel die andere landen met succes hebben ingevoerd en sindsdien behoren tot de top in leesvaardigheid.

Tot slot:

“Een gezonde geest hoort bij een gezond lichaam. Als de btw op fruit en groenten verlaagd worden (De Standaard 28/10/25), dan boeken zeker ook.”

Met de meeste hoogachting,

De Groep Algemene Uitgevers (GAU) is de beroepsorganisatie voor uitgevers en boekenimporteurs/distributeurs van algemene fictie en non-fictie boeken, strips en kinderboeken. Zij dienen een zetel te hebben in Vlaanderen of het Brussels Gewest.

GAU behartigt de belangen van haar leden via vertegenwoordiging in beleidscommissies met juridische, politieke of economische focus.

GAU verdedigt de belangen en de zienswijze van Vlaamse uitgevers op Vlaams, Belgisch en Europees niveau. Voorbeelden zijn: generieke campagne, gereglementeerde boekenprijs, wettelijk depot, auteursrecht, btw-stelsel, …

“Promotie van het Nederlandstalig boek” in de breedste zin en “promotie van lezen” zijn de kernactiepunten van GAU.

Uitgeverijen van algemene uitgaven, met zetel in Vlaanderen, kunnen lid worden van de vzw GAU.

Kandidaten dienen hun aanvraag tot lidmaatschap in bij de directie of de voorzitter van de vereniging, middels het aanvraagformulier.